Wat zijn de drie pijlers van ergonomie op het werk?

Definitie: wat is ergonomie op het werk?

In 1969, tijdens het vierde Internationale Congres voor Ergonomie, werd ergonomie gedefinieerd als “de wetenschappelijke studie van de link tussen de mens en zijn middelen, methodes en werkomgevingen”. Dat betekent ook dat deze studie moet worden toegepast op het ontwerp van gereedschappen en systemen die de meeste mensen veilig, comfortabel en doeltreffend kunnen gebruiken.

Ergonomie betreft dus niet alleen het fysieke comfort, maar eerder een complete aanpak die het welzijn op het werk bevordert. Het gaat erom de werkplek aan te passen aan de activiteiten die er plaatsvinden, risico’s te voorkomen en de productiviteit te stimuleren.

Ergonomie op het werk is gebaseerd op drie grote pijlers:

  • fysieke ergonomie;
  • cognitieve ergonomie;
  • organisatorische ergonomie.

Deze drie factoren zorgen er samen voor dat je overtuigende resultaten kunt neerzetten en zowel de algemene ergonomie van het bedrijf als de productiviteit kunt optimaliseren.

Fysieke ergonomie: garantie op gezondheid en veiligheid op het werk

Fysieke ergonomie draait om de link tussen lichaam en werkplek.

Ze heeft betrekking op:

  • de veiligheid van installaties;
  • de werkwijze van machines en installaties;
  • de inrichting van de werkplek;
  • de omgeving (verlichting, temperatuur, geluiddemping, hygiëne);
  • de houding die op de werkplek wordt aangenomen;
  • eventueel repetitieve bewegingen;
  • werken op een scherm;
  • bewegingsbereik en veilige afstanden.

Ergonomie en gezondheid op het werk zijn dus rechtstreeks met elkaar verbonden! Zowel de fysieke ergonomie op de werkplek als de installatie van geschikte apparatuur zijn namelijk van cruciaal belang om fysieke en mentale aandoeningen te voorkomen:

  • beroepsziekten;
  • arbeidsongevallen;
  • musculoskeletale problemen;
  • spier- of gewrichtspijn;
  • vermoeidheid van de ogen of door een lawaaierige omgeving.

Ergonomie komt ook in alle soorten functies en werkplekken terug: werkplaatsen, productielijnen, magazijnen en ook kantoren, werk in de buitenlucht, openbare ontvangstruimten enz.

Het is bovendien een troef voor het bedrijf: een ergonomische werkomgeving verhoogt immers de productiviteit van de werknemers, omdat ze hun welzijn rechtstreeks beïnvloedt.

Wil jij je bedrijf uitrusten met meer ergonomische materialen? In onze koopwijzer vind je de beste keuzes voor de inrichting van werkplekken binnen je organisatie.

Cognitieve ergonomie wordt al te vaak verwaarloosd!

Een werkomgeving waarin op voorhand niet is nagedacht over cognitieve ergonomie kan leiden tot aandachts- en concentratieverlies, abnormale vermoeidheid en in de ergste gevallen zelfs tot arbeidsongevallen of een burn-out.

Cognitieve ergonomie heeft dus betrekking op mentale processen, waaronder waarnemen, memoriseren en redeneren. Deze vorm van ergonomie is bedoeld om de mentale belasting van werknemers te verminderen door oplossingen te ontwikkelen die aan elk type positie zijn aangepast.

Om de cognitieve ergonomie in een organisatie te verbeteren, moet je dus kijken naar software, applicaties en andere gebruikersinterfaces van machines.

Organisatorische ergonomie herbekijken

Deze vorm van ergonomie is bedoeld om de arbeidsomstandigheden te verbeteren, zowel individueel als collectief. Het gaat dus evenzeer om het fysiologische ritme van de werknemers als om de vereisten van het bedrijf.

Organisatorische ergonomie heeft met name betrekking op:

  • reglementen en processen;
  • teamwork;
  • de organisatie van telewerk;
  • interne bedrijfscommunicatie;
  • de uurroosters;
  • opleidingsplannen;
  • kwaliteitsmanagement.

Grote bedrijven stellen vaak een ergonoom aan. Kleine ondernemingen en kmo’s kunnen dan weer een beroep doen op een extern bedrijf. Deze experts bieden advies en begeleiding bij de invoering van apparatuur, processen en andere hulpmiddelen om op die manier complete ergonomie te garanderen en ieders gezondheid en veiligheid te waarborgen.

Download onze whitepaper ‘Maatschappelijk verantwoord ondernemen’.

Koopwijzer: je werkplek goed kiezen en inrichten

Waarom een werkplek ergonomisch inrichten?

Gemiddeld zitten werknemers meer dan 7,5 uur per dag stil op hun bureaustoel. Die sedentaire levensstijl brengt fysieke klachten met zich mee, van tijdelijke pijn tot de ontwikkeling van ‘repetitive strain injury’ (RSI) of spier- en skeletaandoeningen. Van alle mensen die werkgerelateerde gezondheidsklachten hebben, geeft 60 % aan dat RSI hun grootste klacht is. De inrichting van de werkplek is dus niet alleen een essentieel deel van je preventiestrategie, maar ook een manier om het comfort van je teams gevoelig te verbeteren.

Wees fysieke klachten te slim af met ergonomisch materiaal

Op middellange termijn kan beeldschermwerk leiden tot pijn in de polsen en armen. Neem deze pijn steeds ernstig, want het kan een symptoom zijn van RSI.

Bij de derde Europese enquête over nieuwe en opkomende risico’s (ESENER) meldde 65 % van de ondervraagde bedrijven dat repetitieve hand- en armbewegingen de grootste risicofactoren zijn die RSI veroorzaken.

Het daaruit voortvloeiende absenteïsme leidt tot een lagere productiviteit, en ook de sfeer en de sociale relaties op de werkvloer kunnen erdoor onder spanning komen te staan. Dat schaadt het imago van de onderneming, die haar gezag en haar hele organisatie ontwricht ziet.

De juiste kantooruitrusting kan dus een wezenlijk voordeel betekenen voor de teams door hun comfort en concentratievermogen te verbeteren en vermoeidheid tegen te gaan.

De werkplek inrichten in het teken van de mentale gezondheid

Een niet-geoptimaliseerde werkplek kan leiden tot psychosociale problemen. Lichamelijke gezondheidsklachten en psychologische problemen zijn immers nauw met elkaar verbonden. Met andere woorden: door de werkomgeving gezond in te richten, kun je mentale gezondheidsproblemen op de werkvloer voorkomen. Lawaai en een gebrek aan licht of opbergruimte zijn belangrijke risicofactoren waardoor mensen zich niet goed in hun vel voelen op het werk, wat leidt tot stress. En het is verre van een anekdotisch probleem: maar liefst een op de twee Europese werknemers zegt stress op het werk te ervaren.

Een ergonomische werkplek inrichten

Een met ergonomisch meubilair en materiaal ingericht bureau is voor veel werknemers een motiverende factor. Maar hoe kies je het juiste materiaal? Wel, door enkele criteria en praktische gebruikstips in het achterhoofd te houden.

Aangepaste kantoormeubelen voor de werkplek kiezen

De lichaamsdelen die bij kantoormedewerkers het zwaarst belast worden, zijn de nek, rug en gewrichten. Om die kwetsbare zones te ontlasten, moet de kantoorinrichting aan een aantal specifieke voorwaarden voldoen.

Met welke criteria moet je rekening houden bij het kiezen van producten en accessoires?

Onder de tertiaire sector vallen talloze banen die meestal zittend werk verrichten. Deze medewerkers brengen een groot deel van hun dag op een bureaustoel voor een computerscherm door. Bij de inrichting van hun werkplek kies je dus liefst materiaal dat afgestemd is op de behoeften van de medewerker in kwestie. Dat materiaal moet ergonomisch en verstelbaar zijn naargelang de volgende criteria:

  • de lichaamsbouw van de medewerker (grootte, gewicht);
  • zijn fysieke conditie (bijv. gekende medische problemen);
  • zijn leeftijd;
  • zijn voorkeuren op het vlak van kantooruitrusting.

Een gezonde werkhouding is noodzakelijk om vermoeidheid en spanning te voorkomen. Ter hoogte van het hoofd moeten de ogen zich 2 tot 3 cm boven de rand van het scherm bevinden: zo worden ze minder blootgesteld aan kunstlicht en moet de medewerker zijn nek minder buigen. De voeten moeten vlak op de grond staan en de knieën bevinden zich iets hoger dan de dijen.

Best practices voor een gezonde, veilige werkplek op kantoor

De basisregel van de ergonomie is: geef het lichaam zoveel mogelijk bewegingsvrijheid om aan de fysieke behoeften te voldoen. Ook bij kantoorwerk is het cruciaal dat je de hele dag door in variërende houdingen werkt of minstens af en toe rondwandelt.

Regelmatig sporten is ook een goed idee: sport verbetert de werkhouding en voorkomt daardoor klachten.

Om ongevallen op het werk te voorkomen, is het ook essentieel dat alle medewerkers zich netjes aan de veiligheidsvoorschriften houden. En tot slot is het raadzaam pauzes in te lassen en even je spieren te strekken voordat je weer gaat zitten om verder te werken.

Producten en accessoires voor een ergonomische werkplek

Wil je stress en pijnklachten tijdens de werkdag een stap voor zijn? Kies dan voor ergonomische producten en praktische accessoires. Zowel op kantoor als op de werkplaats is het belang van een aangepaste werkomgeving niet te onderschatten.

De keuze van een bureau en stoel

Kies het bureau en de bureaustoel steeds naargelang het profiel van de medewerker. Die moet recht op de stoel kunnen zitten, met de knieën iets hoger dan de dijen.

Als dat door de lichaamsbouw van de medewerker niet lukt, voorzie dan een voetensteun om de onderrug en kniegewrichten te ontlasten. Zo voorkom je ook dat de medewerker te ver naar voren buigt, wat de lendenwervels zwaar belast.

Om beweging aan te moedigen zonder het werk te hinderen, is een draaistandaard voor beeldschermen een slimme oplossing. Zo’n plateau maakt het bovendien makkelijker om teamwerk te verrichten, want niemand moet zich in oncomfortabele bochten wringen om het scherm te kunnen zien. Een monitorstandaard met hoekopstelling biedt ook een comfortabele kijkhoogte.

Ergonomische stoelen verminderen rugklachten en bestaan in de meest uiteenlopende vormen. Denk bijvoorbeeld aan de zit-stastoel, die de medewerker alle bewegingsvrijheid biedt en bijzonder geschikt is voor de werkplaats. Een kniestoel kantelt de zithouding naar voren om de onderrug minder te belasten.

Wat het bureaumeubel zelf betreft, kies je idealiter een in hoogte verstelbaar model indien mogelijk.

Ergonomische accessoires

Er zijn verschillende accessoires op de markt met een vaste of draaibare standaard waarmee je het scherm in een ideale positie kunt zetten. Ook de zithoogte is een belangrijke factor om pijn te voorkomen. Daarom wordt nieuw materiaal speciaal ontworpen om optimaal te kunnen worden afgestemd op de fysieke behoeften van elke medewerker en om de kwetsbaarste lichaamsdelen minder te belasten. Denk bijvoorbeeld aan een polssteun om het carpaletunnelsyndroom te voorkomen. Nog een interessante nieuwigheid is de ergonomische computermuis: die heeft een verticale vorm, waardoor de pols een natuurlijkere houding aanneemt en de muis veel comfortabeler aanvoelt.

Het juiste materiaal voor een veiligere werkplaats

In het magazijn of op de werkplaats worden de gezondheid en veiligheid van de arbeiders dag na dag op de proef gesteld. Voor wie zwaar fysiek werk verricht in een stressvolle werkomgeving, is een met ergonomische producten uitgeruste werkplek dus onontbeerlijk.

Om RSI en andere ernstige beroepsziekten te voorkomen, bied je deze medewerkers het best hoogwaardige stoelen. De eerste keuze voor werkplaatsomgevingen is de zit-stastoel. Medewerkers die het grootste deel van hun tijd aan een productielijn doorbrengen, hebben baat bij een antivermoeidheidsmat. En tot slot hebben medewerkers die zware lasten hanteren steekwagens, karren en elektrische palletwagens nodig.

Inrichting van de werkplek

De werkhouding en ergonomisch meubilair hebben een grote invloed op de vermoeidheid die je teams ervaren, maar dat zijn niet de enige factoren waarmee je rekening moet houden. Heb je al eens nagedacht over de akoestiek en opbergmogelijkheden in je kantoorruimte? Ook die elementen zijn namelijk essentieel als je stress wilt voorkomen.

De ruimtes inrichten

De inrichting van de werkplek heeft een aanzienlijke invloed op het algemene welzijn van je medewerkers. Er bestaan verschillende oplossingen die het comfort en de ergonomie van hun werkplek verbeteren: denk bijvoorbeeld aan een monitorstandaard met geïntegreerde lades, aangepaste opbergmeubelen of richt de ruimte zo in dat iedereen een gezellige eigen plek heeft.

Ergonomen raden ook aan archief- en opbergruimtes wat verder weg van de bureaus in te richten, zodat je medewerkers meer moeten bewegen om ernaartoe te gaan. Wat ergonomie betreft, zijn het vaak de kleine details die het verschil maken en die het leven op de werkvloer voor iedereen aangenamer maken, zowel op fysiek als op mentaal vlak.

Een goede werkomgeving

Welzijn op het werk houdt ook in dat je aandacht besteedt aan de akoestiek, verlichting en decoratie. Geluidsoverlast veroorzaakt namelijk stress en vermoeidheid, een cocktail die nefast is voor de productiviteit. Investeringen die deze problemen oplossen, verdienen zichzelf al snel terug.

Arbeiders op de werkplaats kunnen bijvoorbeeld gehoorbeschermers dragen. Maak ook zoveel mogelijk gebruik van natuurlijk licht, want dat heeft een positieve invloed op het humeur en het concentratievermogen. Licht werkt als een antidepressivum en helpt vermoeidheid te overwinnen.

Ook de luchtkwaliteit is een essentiële factor voor welzijn op het werk. Die verhoog je makkelijk door de ruimte op te vrolijken met luchtzuiverende planten.

Tot slot voelen je medewerkers zich meer ’thuis’ op het werk als ze hun werkplek met enkele persoonlijke toetsen mogen inrichten, en dat leidt op zijn beurt tot meer betrokkenheid.

Bedrijven worden geconfronteerd met nieuwe uitdagingen op het gebied van welzijn op het werk. Lichamelijke en geestelijke gezondheidsrisico’s op het werk voorkomen staat bovenaan elke agenda. Een gezonde werkomgeving en aangepast materiaal zijn onontbeerlijk om de psychosociale risico’s te beperken die schadelijk zijn voor zowel het bedrijf als de medewerkers.

Wil je meer weten over hoe je een werkplek goed inricht? Lees dan onze koopwijzer over de nieuwste duurzame producten voor kantoor en magazijn.

Download ook onze whitepaper ‘Maatschappelijke verantwoord ondernemen’.

De must-haves voor een ergonomisch magazijn

Pallets heffen met minder moeite

Goederen verplaatsen is een van de taken waar magazijniers het grootste deel van hun dag aan besteden. Een palletwagen is daarbij het ideale hulpmiddel, en dus een vaste waarde in elk magazijn. Met een palletwagen kan de magazijnier moeiteloos zware en logge lasten verplaatsen zonder risico op spier- of skeletaandoeningen (‘repetitive strain injury’ of RSI).

Om goederen makkelijker van de ene magazijnlocatie naar de andere te verplaatsen, raden we je aan ook karren, steekwagens en stapelaars te voorzien.

De rug ontlasten met een steunriem

De rug is een van de zwaarst belaste lichaamszones bij magazijniers. Ze moeten dan ook vaak zware lasten tillen, pakketten op rekken zetten van vloer- tot plafondhoogte, …

Vooral de onderrug krijgt het daarbij soms zo zwaar te verduren dat letten op de lichaamshouding bij het tillen niet volstaat om kwetsuren te voorkomen. In dat geval biedt een steunriem of rugband soelaas. Daarmee voorkomt de medewerker letsels, raken zijn spieren minder snel vermoeid en beschermt hij zichzelf tegen chronische rugklachten.

Steunriemen zijn een investering die weinig kost, maar veel betekent voor de gezondheid en het welzijn van de magazijniers.

Een ergonomisch magazijn is een schoon magazijn

Om er veilig te kunnen circuleren en de hygiënenormen te respecteren, moet een magazijn zo afvalvrij mogelijk zijn. In elke ruimte kun je op strategische plekken vuilnisbakken zetten om het magazijn netjes te houden. Zorg er steeds voor dat de vuilnisbakken vlot bereikbaar en makkelijk te gebruiken zijn.

Wil je ergonomie en ecologie combineren? Dan raden we je aan te kiezen voor sorteercontainers met een deksel en een ergonomische handgreep of voor mobiele sorteervuilnisbakken.

Hou bij het kopen van vuilnisbakken ook rekening met de afvalsoorten in je sector: voedingsproducten, volumineuze of gevaarlijke voorwerpen, …

Het juiste materiaal om bestellingen vlot voor te bereiden

Pakketten voorbereiden is een proces dat snel en vlot moet gebeuren. Daarvoor is ergonomisch pickingmateriaal absoluut noodzakelijk, en installaties zoals doorrolrekken helpen enorm. Modulaire doorrolrekken zijn aanpasbaar aan de hoeveelheid goederen, en de hellende rails maken het makkelijker om producten van het rek te nemen bij het voorbereiden van een bestelling.

Om je ergonomische opstelling compleet te maken, kun je doorrolrekken combineren met magazijnbakken: die zijn bestand tegen zware gewichten, stapelbaar en makkelijk te transporteren dankzij de handgreep. Zo verloopt het picken heel wat sneller.

Aangepaste rekken als efficiënte opbergruimte

Wat zou een magazijn zijn zonder rekken? Deze essentiële voorzieningen zijn de hoeksteen van een ergonomische werkomgeving. Ze optimaliseren de beschikbare ruimte en vergroten de opbergcapaciteit door opbergniveaus in de hoogte te creëren.

Er zijn verschillende soorten rekken die voor verschillende doeleinden worden ingezet:

  • voedingsproducten;
  • opslag van pallets:
  • doorrolrekken voor distributiecentra;
  • lichte goederen;
  • zware lasten;
  • medische producten.

Wil je je rekkenopstelling compleet maken en de producten in het magazijn nog beter ordenen? Voorzie dan ook de nodige bakken.

Wil je meer weten over ergonomie op de werkvloer? Lees dan ook ons artikel over de drie pijlers van ergonomie op het werk.

Modulaire magazijnruimtes

Met hokken en scheidingswanden creëer je aparte ruimtes in het magazijn die makkelijk verplaatsbaar en configureerbaar zijn. Dankzij hun metalen wanden zijn ze erg stevig. Massieve panelen zijn het makkelijkst te monteren en demonteren, maar als je voor wanden met een raam kiest, voelt de ruimte minder geïsoleerd van de rest van het magazijn aan.

Zo’n afgesloten ruimte kan voor tal van doeleinden worden gebruikt: je kunt er bijvoorbeeld een tijdelijke kantoorruimte inrichten, een berghok van maken of een pauzelokaal voor je medewerkers voorzien.

Veilig inpakken: enkele onmisbare accessoires

Een ergonomische inpakplaats verhoogt de productiviteit en verkleint het risico op letsels.

Geef je medewerkers dus praktisch en veilig inpakmateriaal, zoals een ergonomische haspel, een mes met een beveiligd lemmet of een breekmes met antislipgreep: zo kunnen ze efficiënter werken én denk je aan hun gezondheid.

Ergonomisch materiaal alleen volstaat uiteraard niet. Ook de werkomgeving moet ruim en schoon genoeg zijn, zodat je medewerkers alle ruimte hebben om onbelemmerd te werken. In een opgeruimde omgeving hoeven ze geen tijd te verspillen aan zoeken naar het gereedschap dat ze nodig hebben. Alles is er goed georganiseerd en zichtbaar.

Ook de verlichting speelt een rol

De verlichting van het magazijn is een punt dat je nooit over het hoofd mag zien. De zones waar geen natuurlijk daglicht valt, moeten voldoende worden verlicht.

Goede verlichting biedt tal van voordelen:

  • Je medewerkers kunnen veilig circuleren en werken.
  • Er gebeuren minder fouten.
  • Je medewerkers worden minder snel moe en hebben minder last van stress.
  • De magazijniers kunnen alles in het magazijn makkelijker zien.
  • De productiviteit gaat erop vooruit.

Hou voor de verlichting van je magazijn dus steeds rekening met deze twee tips:

  1. Zorg voor diffuse, homogene verlichting in alle zones.
  2. Kies je verlichtingselementen zorgvuldig: neem geen verlichting die zo fel schijnt of weerkaatst wordt dat ze de magazijniers verblindt.

Ergonomisch materiaal voor linkshandigen

Wereldwijd is één op de tien mensen linkshandig. Dat is niet niets! Zorg er dus voor dat je linkshandige medewerkers aangepast materiaal ter beschikking hebben, zodat ze hun werk naar behoren kunnen uitvoeren. Als een linkshandige gereedschap gebruikt dat voor rechtshandigen ontworpen is, kan hij zich namelijk bezeren. En een magazijn is pas ergonomisch als er rekening wordt gehouden met de specifieke behoeften van elke medewerker.

Sommige artikelen, zoals scharen of breekmessen, bestaan in verschillende versies voor rechts- en/of linkshandigen. Onze tip: hou steeds minstens één exemplaar van elke versie op voorraad, zodat al je medewerkers over het juiste materiaal beschikken om veilig te werken.

Essentieel veiligheidsmateriaal

Veiligheid is een aspect waarop je nooit mag beknibbelen, zeker in een magazijnomgeving waar meer risico’s bestaan. Deze drie middelen helpen je om ongevallen te voorkomen:

  1. veiligheidsspiegels (of dodehoekspiegels) voor motorvoertuigen;
  2. signalisatie zoals vloermarkeringen, panelen, kegels, …;
  3. veiligheidskleding en beschermingsmiddelen (werkhandschoenen, veiligheidshelmen en -brillen, reflecterende veiligheidsvesten, stofmaskers, …).

Hou bij het kiezen van dit materiaal steeds rekening met de behoeften van medewerkers met een visuele, motorische of andere beperking. Wil je het meeste halen uit onze tips? Lees dan onze koopwijzer voor materiaal voor personen met beperkte mobiliteit.

In een magazijnomgeving moet ergonomisch materiaal worden afgestemd op het beoogde gebruik, de grootte en configuratie van de ruimtes, de aard van de aanwezige goederen en de sector van het bedrijf.

Een overzicht van de mogelijke MVO-labels en -certificeringen

Europese ecolabels

Om verwarring te voorkomen, moeten we eerst enkele termen uitleggen. Het woord ‘ecolabel’ wordt gebruikt voor labels die de Europese Unie ontwikkeld heeft. Bij uitbreiding worden ook de nationale labels zo genoemd.

Het Europees Ecolabel geldt sinds 1992 in alle EU-lidstaten. Dit keurmerk stelt strenge eisen aan producten op het vlak van milieuvriendelijkheid, van de productie tot het einde van de levensduur. Het is het enige officiële Europese milieukeurmerk dat door alle lidstaten van de Europese Unie erkend wordt.

NF Environnement is een Frans label voor ecologische producten, beheerd door de Association Française de Normalisation (AFNOR). Het garandeert een lagere milieu-impact van een product van bevredigende kwaliteit in vergelijking met andere gelijkwaardige producten en diensten op de markt. Dit label is van toepassing op alle soorten producten, waaronder kantoormeubilair of technisch meubilair.

Labels voor duurzame bosbouw

FSC of Forest Stewardship Council[1] is een onafhankelijk internationaal orgaan dat al sinds 1993 bestaat. Hun FSC-label garandeert dat het hout waarvan een product vervaardigd is, afkomstig is uit duurzaam beheerde bossen.  Dit label is bedoeld om wereldwijd duurzame, maatschappelijk verantwoorde en economisch haalbare bosbouw te promoten.

Het PEFC-keurmerk (Programme for the Endorsement of Forest Certification) deed zijn intrede in 1999 en garandeert eveneens dat hout waaruit producten zijn gemaakt afkomstig is uit duurzaam beheerde bossen.

De belangrijkste recyclage-ecolabels

Het oudste en bekendste ecolabel is de bekende möbiusband, die sinds 1970 als het universele logo voor alle herbruikbare materialen geldt.

Als er een percentage bij staat, geeft dat aan hoeveel van het product vervaardigd is uit hergebruikte materialen.

Dit logo voor plastic verpakkingen garandeert dat de betreffende verpakking van herbruikbaar plastic gemaakt is.  Over het algemeen horen er een cijfer en letters bij. 1 PET geeft bijvoorbeeld aan dat plastic frisdrankflessen gemaakt zijn van polyethyleentereftalaat.

De belangrijkste ecolabels voor voeding

Het ‘Euroblad’ is sinds 2010 het biolabel van de Europese Unie. Het geeft aan dat een voedingsproduct in overeenstemming is met het EU-reglement inzake biologische landbouw.

Dit Franse label is in 1985 ingevoerd en wordt toegekend aan producten die in Frankrijk volgens de principes van de biologische landbouw zijn geteeld. Sinds 2009 komen de toekenningscriteria overeen met die van het Europese label.

Rainforest is een maatschappelijk en milieulabel dat garandeert dat het product onder goede arbeidsomstandigheden is geoogst en een beperkte milieu-impact heeft.

Het Max Havelaar-label is deels ecologisch, maar vooral sociaal en promoot de eerlijke handel.

De belangrijkste labels en certificeringen voor schoonmaakproducten

Het Ecocert-label garandeert dat de productie op milieuvriendelijke wijze gebeurt (met natuurlijke, biologisch afbreekbare ingrediënten die afkomstig zijn uit de biologische landbouw).

Het Substainable Cleaning-label betekent dat het product een lagere milieu-impact heeft en dat de verpakking recyclebaar is. Ook garandeert het dat het product onder veilige arbeidsomstandigheden is geproduceerd.

De belangrijkste labels en certificeringen voor verpakkingen

Het OK Compost-label geeft aan dat producten biologisch afbreekbaar zijn en gecomposteerd mogen worden in een industriële installatie.

Dit van oorsprong Duitse label wordt vaak geassocieerd met het OK Compost-label en garandeert dat een product voor 90% biologisch afbreekbaar is.

De belangrijkste labels en certificeringen voor papier

Het APUR-label geeft aan dat een product gerecycled papier bevat. Om dit label te krijgen, moet het product voor 50 tot 100% uit gerecyclede vezels bestaan.

Zoals de naam al aangeeft, is Paper by Nature een ecolabel voor ecologische, verantwoorde papierproductie.

De belangrijkste labels en certificeringen voor textiel

Oeko-Tex: een milieu- en gezondheidskeurmerk voor textiel en leer dat garandeert dat het eindproduct geen schadelijke stoffen bevat en op duurzame wijze is vervaardigd.

GOTS (Global Organic Textile Standard)[2]: dit label is eveneens van toepassing op biologisch textiel en wordt uitgegeven door de certificeringsinstantie Ecocert.

NF-labels en -certificeringen

NF is een Frans label dat de kwaliteit van een product garandeert. Het omvat verschillende subcategorieën.

NF Collectivité: dit label voor instellingen garandeert dat producten voldoen aan de geldende veiligheids- en kwaliteitsnormen. Het is van toepassing op producten bestemd voor receptie-, accommodatie- en horecaruimten in gebouwen van instellingen.

NF Éducation is van toepassing op producten voor onderwijsinstellingen.

NF Mobilier technique is van toepassing op meubilair en producten voor technische toepassingen.

Andere MVO-labels en -certificeringen om te onthouden

Naast de bekendste labels zijn er nog talloze andere labels en certificeringen die garanderen dat aangeboden producten op ecologisch en sociaal verantwoorde wijze vervaardigd zijn. We noemen er een aantal:

C2C (Cradle to Cradle)[3]: deze internationale certificering werd ingevoerd in 2002 en is een erkenning voor producten die passen in een circulaire economie.

Nature et Progrès: dit label garandeert dat producten zijn vervaardigd met oog voor milieu en biodiversiteit.

UTZ Certified: een keurmerk voor levensmiddelen (thee, koffie, cacao, palmolie) dat goede arbeidsomstandigheden bij de oogst en een beperkte impact op het milieu garandeert.

Energy Star: dit van oorsprong Noord-Amerikaanse label werd in 1992 ingevoerd en garandeert dat elektrische apparaten voldoen aan de milieunormen.

Nordic Swan (witte zwaan): dit is het ecolabel van de Scandinavische landen en wordt sinds 1989 uitgereikt voor een duur van telkens drie jaar.

TCO Certified: dit van oorsprong Zweedse keurmerk voor multimedia- en communicatieapparatuur garandeert dat producten een geringe milieu-impact hebben. Het heeft ook een sociaal aspect en garandeert goede arbeidsomstandigheden in de productiefase.

Blauer Engel (blauwe engel): dit ecolabel werd in 1977 in Duitsland gelanceerd en is daarmee het oudste ecolabel ter wereld.

GS-keurmerk: dit eveneens Duitse keurmerk is een kwaliteitsnorm voor fysieke producten.

Nature Plus: dit label garandeert dat een product voldoet aan hoge eisen op het gebied van gezondheid, milieu en functionele doeltreffendheid. Daarnaast biedt het de garantie dat de productieomstandigheden aan strikte sociale criteria voldoen.

OEC (Office Excellence Certifié): dit kwaliteitslabel garandeert dat een product voldoet aan bepaalde veiligheidsnormen. Daarnaast garandeert het dat de productieomstandigheden overeenstemmen met de maatschappelijke ontwikkelingen en nieuwe praktijken op het gebied van corporate governance.  Dit label is van toepassing op consumentenproducten.

[1] Raad voor Goed Bosbeheer
[2] Wereldwijde norm voor biologisch textiel
[3] ‘Van wieg tot wieg’

Koopwijzer: zo kies je de juiste afvalscheidingsbakken voor je bedrijf

Voordat je afvalbakken plaatst: bereid het terrein voor

Afval sorteren gaat je hele onderneming aan. Daarom is het belangrijk om al je teams erbij te betrekken. Er komt meer bij kijken dan alleen maar containers plaatsen: je moet ook nadenken over de verschillende manieren om afval te verzamelen, hoe je die inzameling in goede banen gaat leiden en hoe je dagelijkse afvalbeheer er moet uitzien. Last but not least is het erg belangrijk om je medewerkers gericht aan te zetten om hun afval te sorteren.

Spoor je personeel aan om afval te sorteren

Je kunt zo veel afvalscheidingsbakken plaatsen als je wilt, maar als je medewerkers niet weten hoe ze glas van plastic en andere materialen moeten scheiden, belandt het hele concept al snel in de prullenbak.

Maak dus zeker tijd vrij om uit te leggen waarom sorteren zo belangrijk is, het liefst zelfs met een gezellige en interessante activiteit:

  • Bezoek een recyclecentrum met je teams.
  • Organiseer een voorlichtingssessie over milieubescherming.
  • Organiseer een recycleworkshop met een afvalexpert.
  • Hou een wedstrijd en beloon de beste sorteerders.
  • Hang informatieve posters op die tonen welke producten in welke vuilnisbak moeten.
  • …

Denk ook na over hoe je je teams rechtstreeks bij het project kunt betrekken. Laat hen bijvoorbeeld oplossingen voorstellen of mee beslissen waar de bakken komen te staan. Zo wordt het geen beperkende maatregel, maar een denkoefening waaraan iedereen een steentje kan bijdragen.

Wil je graag weten hoe je een duurzame strategie een plek geeft binnen je bedrijf? Lees dan onze koopwijzer over de nieuwste ecologische producten voor kantoor en magazijn.

Afval sorteren in je bedrijf: stel jezelf deze vragen

Voordat je afvalbakmodellen gaat kiezen, is het essentieel dat je de behoeften formeel in kaart brengt. Zelfs als je slechts drie afvalscheidingsbakken in het gebouw wilt plaatsen.

Stel jezelf ter voorbereiding dus enkele gerichte vragen:

  • Hoeveel werknemers zullen de bakken gebruiken?
  • Hoeveel afval verwacht je?
  • Welke afvalsoorten wil/kun je scheiden (glas, papier, plastic, voedingsproducten, andere)?
  • Aan welke sorteer- en recycleverplichtingen moet je voldoen?
  • Hoe zijn je onderhouds- en afvalinzamelingspartners georganiseerd?
  • Heeft je bedrijf al een afvalbeheerstrategie (kleurcodes, uniformiteit tussen de sites enz.)?

Het is ook nuttig om niet alleen na te denken over de mensen die de vuilnisbakken zullen gebruiken, maar ook over alles wat met afvalinzameling, schoonmaak en beveiliging te maken heeft. Kortom: beschouw de keuze van je vuilnisbakken als een volwaardig project.

Vuilnisbakken voor je onderneming: welk formaat kies je?

In veel gevallen speelt de concrete situatie op het terrein een grote rol bij je keuze, met name wat de vorm van de vuilnisbakken betreft.

Een prullenmand die dagelijks geleegd wordt, moet makkelijk onder het bureaumeubel of zelfs het ladenblok passen en mag dus niet meer dan enkele tientallen centimeters hoog zijn.

Voor een keukenvuilnisbak die intensief gebruikt wordt in het bedrijfsrestaurant geldt net het omgekeerde: die moet hoog genoeg zijn om te voorkomen dat er wordt gemorst. En zo neemt hij bij hetzelfde volume ook minder vloerruimte in beslag. De vuilnisbak kan ook op wieltjes worden gezet om de vloer eronder makkelijk schoon te maken.

Je moet dus zelf de ideale ‘vormfactor’ bepalen voor je dagelijkse afvalbeheer, met de juiste capaciteit, afmetingen, algemene vorm (rond, rechthoekig …) en accessoires.

Een robuuste vuilnisbak die bij zijn omgeving past

Een vuilnisbak die lang meegaat is nuttig voor iedereen!

Het is dus logisch dat je vooral de meest robuuste oplossingen overweegt. Maar omdat dat criterium sterk afhankelijk is van het gebruik en de plaatsing van de bak, kunnen we bepaalde materialen niet zomaar als beter dan andere beschouwen.

Kunststof of metaal? Zonder dieper in te gaan op de verschillende soorten kunststof (pet[1], PEHD[2] enz.), geldt dat ze over het algemeen schokbestendiger zijn dan metaal. Daarom zijn kunststof bakken de ideale oplossing voor werkomgevingen waar ze soms ruw worden behandeld, zoals in een werkplaats. Daartegenover staat dat ze slecht tegen de zon kunnen (op bepaalde buitenmodellen die een speciale uv-behandeling hebben ondergaan na) en broos worden als ze worden blootgesteld aan koude.

Metaal behoudt zijn eigenschappen beter in buitenomgevingen, op voorwaarde dat het behandeld is tegen roest.

Voor bepaalde toepassingen bestaan er ook tal van hybride alternatieven. Een vuilnisbak voor buiten kan bijvoorbeeld bestaan uit een sterke, mooie en duurzame houten omkasting met daarin een ‘basisbak’ van kunststof of metaal, waarin op zijn beurt een vuilniszak hangt. Een eenvoudige kunststof bak die ‘verborgen’ zit in een afvalmeubel (zoals de afvaltotems in fastfoodrestaurants) kan ook jaren meegaan.

Moraal van het verhaal: een robuuste vuilnisbak is vooral een vuilnisbak die bij zijn omgeving past.

Criteria om de juiste afvalscheidingsbakken te kiezen

Afvalscheidingsbakken vinden die op elk vlak bij je bedrijf passen, dat is een persoonlijke keuze waarbij je allerlei technische, economische, operationele en soms ook esthetische factoren in overweging moet nemen. Toch hebben we hieronder een checklist opgesteld met de belangrijkste algemene criteria:

  • Capaciteit, volume: afhankelijk van het aantal gebruikers en de frequentie van de afvalinzameling.
  • Afmetingen, grootte: afhankelijk van de beschikbare ruimte.
  • Materiaal: afhankelijk van de plaats (binnen of buiten, werkplaats, kantoorprullenmand …).
  • Kleur: afhankelijk van het sorteerbeleid en het imago van het bedrijf.
  • Ontwerp: is de vuilnisbak zelf zichtbaar? Wie ziet de bak?
  • Plaatsing: verzwaarde of aan de vloer verankerde vuilnisbak om diefstal te verhinderen (zeker buiten), met wandbevestiging of op een paal om de ruimte makkelijker schoon te maken …
  • Met of zonder vuilniszak?
  • Veiligheid: bescherming tegen vuur, transparante vuilniszakkenhouder, …
  • Geldende normen inzake vuurbestendigheid, HACCP[3] …

Enkele andere factoren om in acht te nemen:

  • Kwaliteitscontrole: transparante materialen maken het makkelijker om te zien hoe vol een vuilnisbak is en hoe goed er wordt gesorteerd.
  • MVO: hoe past de afvalscheidingsbak in de milieustrategie van het bedrijf? Er bestaan bijvoorbeeld bakken van (gedeeltelijk) gerecycled karton of gerecyclede kunststof.
  • Operationeel: hoe worden de vuilnisbakken gemanoeuvreerd bij de afvalinzameling (handgrepen, wielen, mogelijkheid om de bakken vast te maken of te stapelen …)?
  • Accessoires: moeten de bakken voorzien zijn van wieltjes, deksels met sleuven voor bepaalde afvalsoorten (zoals bekers of papier) of handgrepen?
  • Specifieke behoeften: denk ook aan gevaarlijke producten, lege batterijen, asbakken …
  • Prijs: respecteer het vooraf gedefinieerde budget voor je recycleoplossingen.

De afvalbakkiezer van Manutan:
Je selectieve sorteerbak kiezen? Daar is een tool voor. Aan de hand van 3 groepen eenvoudige, niet-technische vragen helpen we je de oplossingen te vinden die het dichtst bij je behoefte liggen. Het enige wat je moet weten is de gewenste capaciteit (small, medium, large), het type basis (vast of mobiel), het type opening (ventiel, pedaal, etc.), de kleur(en), de te respecteren normen (agrifood, brandvertragend, etc.) en natuurlijk de locatie waar je hem wil gebruiken, bijvoorbeeld de mogelijkheid om hem buiten te plaatsen.

Ontdek de selecteertool op manutan.nl

Over de accessoires

Bij een vuilnisbak horen afvalzakken, maar die zijn veel meer dan gewoon een accessoire. Daarnaast zijn er tal van andere extra elementen die de vuilnisbakken in je bedrijf nog handiger kunnen maken:

  • Wieltjes: vast in de vuilnisbak geïntegreerd of als rollend platform. Ze maken het makkelijker om de vuilnisbakken te transporteren wanneer het afval wordt opgehaald.
  • Houders: horen meestal bij een welbepaald model. Je kunt er een vuilnisbak aan ophangen om hem gebruiksvriendelijker te maken, het afval makkelijker op te halen en de omgeving eenvoudiger schoon te maken (als de vuilnisbak boven de vloer hangt). Dit is de ideale oplossing bij het kopieerapparaat, de koffiemachine of de werkbank.
  • Speciale openingen in het deksel: deze deksels hebben een uitsparing of sleuf die aangepast is aan de afvalsoort die in de vuilnisbak thuishoort, zoals batterijen, koffiecapsules, blikjes, bekertjes of papier. Er zijn ook modellen met een soort trechter die onhandige mensen het leven makkelijker maakt!
  • Antigeurkits: net zoals dat in sommige toiletten gebeurt, kun je ook vuilnisbakken van capsules, parfumdiffusers of filters met actieve kool voorzien.
  • Traag sluitende deksels: deze deksels zorgen niet alleen voor tijdwinst bij het weggooien van afval, maar maken vooral minder lawaai bij het dichtklappen en storen de medewerkers in de buurt van het inzamelpunt dus minder.
  • Dekselsloten en -bevestigingen: om te voorkomen dat vuilnisbakken op openbare plekken of plaatsen zonder toezicht worden gestolen, of om het gebruik ervan te beperken (bijvoorbeeld naargelang de bezetting van de locaties).
  • Verwisselbare en gekleurde deksels: voor een modulair en aanpasbaar vuilnissysteem.

De juiste afvalbakken kiezen om afval correct te sorteren, is een belangrijke taak waar helaas nog veel bedrijven niet genoeg aandacht aan schenken. Een doordacht, goed werkend afvalbeheerplan is nochtans een essentieel aspect van een efficiënt MVO-beleid.

Download onze whitepaper ‘Afvalbeheer binnen het bedrijf’

[1]Polyethyleentereftalaat
[2]Polyethyleen van hoge dichtheid
[3] ‘Hazard Analysis – Critical Control Points’ of Gevarenanalyse – Kritische controlepunten: een voedselveiligheidssysteem

10 onmisbare must-haves voor een ergonomische werkplek

Laat je inspireren door dit lijstje met tien must-haves om je kantoor, werkplaats of laboratorium in te richten:

  1. Ergonomische bureaustoel
  2. Voetensteun
  3. Monitorstandaard
  4. Documenthouder
  5. Ergonomisch toetsenbord
  6. Verticale computermuis
  7. Zit-stabureau
  8. Antivermoeidheidsmat
  9. Ergonomische werkplaatsstoel
  10. Zadelstoel

1. Ergonomische bureaustoel

Langdurig zitten verhoogt het risico op rugpijn. Ergonomische bureaustoelen verkleinen dat risico door bij te dragen aan een optimale werkomgeving. Je stemt ze eenvoudig af op je gewicht en lengte, waardoor je altijd in een comfortabele houding kunt zitten.

Een bureaustoel kies je steeds naargelang de activiteit die op de werkplek wordt uitgeoefend. Maar als je werkplek helemaal aan de ergonomiecriteria moet voldoen, heb je meer nodig dan alleen een goede stoel. Soms zijn ook een voetensteun en een monitorstandaard onmisbaar. Door de juiste elementen met elkaar te combineren, zorg je ervoor dat je medewerkers in de juiste houding kunnen werken.

2. Voetensteun

Een ander belangrijk criterium voor een ergonomische werkplek is dat de voeten plat op de vloer moeten staan. Is het bureau niet verstelbaar? Dan is een voetensteun die je op verschillende hoogtes en hellingen kunt instellen allesbehalve een overbodige luxe. Een goed afgestelde voetensteun verlicht de druk die de medewerker in zijn benen en rug voelt.

Er bestaat een heel gamma aan voetensteunen die voor extra comfort zorgen. Sommige modellen zijn zelfs uitgerust met massage-, antivermoeidheids- of antistresszones. Het lijken misschien details, maar deze kleine dingen dragen aanzienlijk bij tot een aangename werkomgeving.

3. Monitorstandaard

Een van de basisregels voor een ergonomische computerwerkplek is de hoogte van het beeldscherm. De bovenkant van de monitor moet zich op ooghoogte bevinden. Is dat niet het geval, dan kun je de hoogte van het beeldscherm op de gebruiker afstemmen met een monitorstandaard.

Op die manier kan die niet anders dan recht vooruit naar het scherm kijken, wat de nekwervels en schouders minder belast. Bovendien krijgt hij minder snel last van oogvermoeidheid, omdat de kijkhoek optimaal is voor de convergentie en aanpassing van de ogen.

4. Documenthouder

Op een ergonomische kantoorwerkplek is een documenthouder niet weg te denken. Als je tegelijkertijd gegevens invoert en een document leest, raken je spieren overspannen en neem je al snel een slechte houding aan. Maar met een documenthouder tussen het toetsenbord en de computer ontlast je je ogen en nek.

Deze accessoires nemen niet veel plaats in beslag en er bestaan zelfs eenvoudige modellen van recyclebaar of gerecycled materiaal. Daarmee maak je je medewerkers het leven makkelijker én kies je voor een ecologisch product.

5. Ergonomisch toetsenbord

De computerwerkplek nog ergonomischer maken? Een aangepast toetsenbord helpt je daarbij. Ergonomische toetsenborden hebben geen numeriek toetsenblok, waardoor de afstand tussen de rechterhand en de muis kleiner is. En omdat de hand minder ver moet bewegen tussen muis en toetsenbord, wordt ook het risico op RSI kleiner.

Heeft een medewerker toch een numeriek toetsenblok nodig voor boekhoudkundige taken bijvoorbeeld? Er bestaan ook externe modellen. Sommige toetsenborden zijn gebogen om de polshouding zo comfortabel mogelijk te maken, en een in twee gesplitst toetsenbord zorgt voor een ontspannen houding van de onderarmen.

6. Verticale computermuis

Klassieke computermuizen veroorzaken druk op de bloedvaten en zenuwen onder de pols. En daardoor krijgen aandoeningen zoals het carpaletunnelsyndroom en peesontstekingen vrij spel. Wil je dat risico beperken, dan is een verticale muis een uitstekend idee. Deze modellen zijn speciaal ontworpen om ergonomisch met een computer te werken. Hun vorm volgt de natuurlijke helling van de hand en veroorzaakt daardoor minder druk.

Het kan enkele weken duren om te wennen aan zo’n muis. In het begin kan het helpen als de gebruiker afwisselend met de oude en de nieuwe muis werkt. Voor een optimaal comfort moet de muis afgestemd zijn op de grootte van de hand van de gebruiker. Er zijn zelfs modellen die zowel voor links- als rechtshandigen geschikt zijn.

7. Zit-stabureau

Langdurig zitten of staan heeft negatieve gevolgen voor de gezondheid. Om voldoende te kunnen afwisselen, is een ergonomisch zit-stabureau op kantoor, bij het onthaal of zelfs op de werkplaats onontbeerlijk. Door afwisselend te zitten en te staan, neemt het risico op rugpijn en problemen met de bloedsomloop af.

Van zowel werkbanken, vergadertafels als bureaus vind je in de hoogte verstelbare modellen op de markt. Sommige bedien je handmatig, andere elektrisch, maar ze hebben één ding gemeen: ze helpen je om snel en makkelijk een andere werkhouding aan te nemen.

8. Antivermoeidheidsmat

Voor wie ergonomisch wil werken in een industriële omgeving zoals een laboratorium, betekent een antivermoeidheidsmat een wereld van verschil. Lang rechtstaan kan leiden tot een slechte bloedsomloop en spataderen, en ook het risico op hielspoor of lumbago neemt toe.

Als je op een antivermoeidheidsmat staat, maak je voortdurend microbewegingen met je voeten om je gewicht gelijk verdeeld te houden. Rechtstaand werken blijft hoe dan ook belastend voor het lichaam. Daarom is het belangrijk dat je de werkplaats uitrust met zit-stabureaus en in hoogte verstelbare stoelen, zodat je medewerkers af en toe een andere houding kunnen aannemen.

9. Ergonomische werkplaatsstoel

Ergonomie op de werkplaats of in het laboratorium betekent ook dat je aangepaste stoelen kiest. Mensen zakken al snel weg in een slechte houding, en daarom zijn praktische, comfortabele stoelen die het risico op RSI verkleinen een must.

Een werkplaatsstoel is niet alleen stabiel, maar ook regelbaar. Daardoor kunnen je medewerkers nauwkeurig én met volledige bewegingsvrijheid werken. De hoogte van de stoel is verstelbaar naargelang de werkomgeving en de grootte van de medewerker.

10. Zadelstoel

De zadelstoel is speciaal ontwikkeld om gezondheidsproblemen aan te pakken die bij een zittende werkhouding horen. Hij corrigeert de bekkenstand om de natuurlijke kromming van de ruggengraat te behouden. Bovendien staan de benen van de gebruiker in de ideale hoek om de bloedsomloop in de onderste ledematen te bevorderen.

De zitting past zich aan je bewegingen aan in plaats van omgekeerd. Naar voren of opzij buigen wordt zo veel minder belastend voor het lichaam. Deze ergonomische stoel wordt in het bijzonder aangeraden in laboratoria, maar ook op kantoor helpt hij je medewerkers in een ideale werkhouding te zitten. Na een aanpassingsperiode zijn de voordelen al snel voelbaar.

Bij het inrichten van een ergonomische werkplek moet je rekening houden met de persoonlijke behoeften van iedere medewerker. En als je materiaal voor personen met een handicap ter beschikking stelt, is je werkomgeving niet alleen ergonomisch, maar ook geschikt voor mensen met een beperking. Laat je teams nog beter presteren door volop aandacht te besteden aan welzijn op het werk.

Download onze whitepaper ‘Maatschappelijk verantwoord ondernemen’

Koopwijzer: hygiëne- en schoonmaakproducten

Kwaliteitsproducten voor smetteloze handen

Handhygiëne is essentieel om te voorkomen dat virussen, bacteriën en schimmels zich via de handen verspreiden. De Europese regelgeving omvat een kader voor specifieke producten om de doeltreffendheid ervan te waarborgen.

Milde zepen

Aan het begin van de coronacrisis was een van de eerste maatregelen het controleren of de zeep in de gemeenschappelijke ruimten wel virusdodend was. Als je het risico op corona een halt wilt toeroepen en een optimale hygiëne wilt garanderen, geef je de voorkeur aan ontsmettende zepen.

Omdat zeep vaak wordt gebruikt, zijn pH-neutrale producten die mild zijn voor de huid een slimme keuze. Allergieën en huidirritatie voorkom je door oplossingen zonder parabenen, EDTA en bewaarmiddelen te voorzien.

Denk eraan zeepdispensers te kiezen die bij de locatie passen: bij de toiletten, op de werkplaats, in de vestiaire, … Hou bij het aankopen rekening met de volgende criteria:

  • de inhoud van de dispenser;
  • de bediening (handmatig of automatisch);
  • de plaatsing (aan de muur, inbouw of op een voet);
  • het type navullingen (zelfde merk of universeel).

Tot slot is het vaak voordeliger om schuimende zepen te kopen. Omdat het schuimvolume in de hand veel groter is dan het volume gewone zeep, zijn gebruikers geneigd om minder schuim te nemen.

Professionele zepen

Sommige beroepen zijn erg vuil en vereisen een industriële zeep. Klassieke zepen volstaan niet om bijvoorbeeld olie-, lijm-, verf- of harsresten weg te wassen.

Professionele zepen zijn te koop in de vorm van pasta, poeder of gel. Als er geen waterbron aanwezig is, bestaan er ook gels die je niet moet afspoelen en reinigingsdoekjes die korte metten maken met industriële vlekken. Geef je om het milieu, kies dan liever voor gel dan voor doekjes.

Producten met exfoliërende microkorrels zijn ideaal voor gebruik in de industriële sector omdat die zelfs de hardnekkigste vlekken elimineren. Voor vetresten kies je een met glycerine verrijkte formule. Producten met een oplosmiddel zijn dan weer beter voor verfresten.

Desinfecterende gels

Om een goede handhygiëne te verzekeren, moeten desinfecterende oplossingen voldoen aan de eisen van de Europese biocidenverordening. Ze zijn doeltreffend vanaf een volume van 60 % alcohol. Als de normen in de productfiche vermeld staan, weet je zeker dat het product getest is op een categorie van micro-organismen. Om de handen volledig te ontsmetten, heb je een gel met drievoudige werking nodig:

  • virusdodend (corona, influenza A, herpes, …);
  • bacteriedodend (Staphylococcus aureus, E. coli, …);
  • schimmeldodend (Candida albicans, Aspergillus niger, …).

Vind je het belangrijk dat de producten goed verdraagbaar zijn voor de huid, kies dan zepen die geen kleurstoffen bevatten en die onder dermatologisch toezicht getest zijn. Met glycerine verrijkte formules bieden meer gebruikscomfort omdat ze de huid hydrateren zonder plakkerig aan te voelen.

Als je dispenserpalen met desinfecterende gel in je gemeenschappelijke ruimtes zet, zijn je medewerkers en bezoekers sneller geneigd om hun handen regelmatig te ontsmetten. Zet deze dispensers op strategische plekken. Merkgebonden dispensers moet je bijvullen met producten van hetzelfde merk. Universele dispensers zijn voordeliger omdat je ze kunt hervullen met bussen van 5 liter handgel van een merk naar keuze.

Gedegen productkennis, gegarandeerd schone ruimtes

Ken je de cirkel van Sinner? Dit systeem definieert de vier elementen van een goede schoonmaakbeurt: chemie, mechanische kracht, temperatuur en contacttijd. Als je deze factoren respecteert, heb je veel minder schoonmaakmiddel nodig voor een blinkend resultaat. Om optimaal schoon te maken, koop je het best producten aan die passen bij je werkomgeving.

Impact op het milieu en de gezondheid

Heeft hygiëne een plek in jouw mvo-beleid? Ja, en zelfs een centrale plek als het gaat over de aankoop van schoonmaakmiddelen, want veel van deze producten zijn lucht- en watervervuilend. Door te kiezen voor ecologische merken, verklein je je impact op het milieu én op de gezondheid van je medewerkers gevoelig. Je herkent ze aan de labels Cradle to Cradle, Europees Ecolabel en Ecocert. Een fabrikant die zo’n label wil verdienen, moet zich eraan houden bepaalde gevaarlijke stoffen beperkt of helemaal niet te gebruiken.

Zet je milieubeleid nog meer kracht bij door geconcentreerde en navulbare producten te kopen. Op die manier produceer je niet alleen minder afval, maar verbruik je ook minder van het middel. Je medewerkers kunnen deze producten verdunnen naargelang de toepassing waarvoor ze die nodig hebben. Het Europees Ecolabel certificeert dat een product zelfs bij lage doseringen efficiënt is. Bovendien zijn deze producten biologisch afbreekbaar.

Klassiekers zoals zeep, witte azijn, zwarte zeep en natriumbicarbonaat zijn onmisbaar voor wie milieubewust wil schoonmaken. Ze reinigen uitstekend, maar hou er rekening mee dat ze niet desinfecterend werken.

Zijn ecologische producten duurder? Nee! Ze kosten evenveel als niet-ecologische producten en ook de kwaliteit is vergelijkbaar.

Reinigings- en ontsmettingsmiddelen: hoe efficiënt zijn ze?

Welke productfamilies zijn er binnen de onderhoudsproducten? De twee belangrijkste categorieën zijn de reinigings- en de ontsmettingsmiddelen. De eerste maken korte metten met vuil en tot 80 % van de aanwezige micro-organismen. De tweede hebben een bacterie-, schimmel- of virusdodende werking. De norm EN 14 476 garandeert bijvoorbeeld dat een product doeltreffend is tegen virussen. Deze producten zijn ideaal om oppervlakken, vloeren, sanitaire voorzieningen, ramen en meer te reinigen. Voordat je kiest, is het handig om voor elke te reinigen zone de volgende criteria te analyseren:

Criterium Geschikte schoonmaakmiddelen
Niveau van blootstelling aan micro-organismen Hoe meer deze zones worden gebruikt, hoe vaker ze moeten worden schoongemaakt. Neem indien mogelijk een product dat zowel reinigt als ontsmet. Ontsmettingsmiddelen zijn alleen nuttig op net gereinigde oppervlakken. Poreuze oppervlakken kunnen niet worden ontsmet.
Type vervuiling Reinigingsmiddelen worden geclassificeerd naargelang hun pH-waarde. Alkalische producten zoals ontkalkers en ketelsteenoplossers zijn afgestemd op organisch materiaal, zure producten zoals ontvetters en schuurmiddelen elimineren niet-organisch vuil.
Waterhardheidsgraad Heb je hard water, kies dan voor producten die bewezen doeltreffend zijn tegen kalk. Ook zul je hoogstwaarschijnlijk vaker ontkalkingsmiddelen gebruiken.

Nadat je deze factoren nader hebt bekeken, kun je beginnen met je zoektocht naar efficiënte producten met een minimale milieu-impact. Vervolgens evalueer je hoeveel je van elk product nodig hebt, afhankelijk van hoe vaak elke zone in je werkomgeving wordt gebruikt. Hoe vaker een ruimte wordt gebruikt, hoe vaker deze moet worden schoongemaakt.

Controleer de pictogrammen op de onderhoudsproducten om te zien of ze een risico voor de gebruiker inhouden en investeer indien nodig in de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s).

Schoonmaakaccessoires

De ultieme must-have in elke schoonmaakkit is de microvezeldoek. Deze stof heeft een buitengewone opnamecapaciteit voor stof en vloeistoffen en is dus onmisbaar bij het poetsen. Wil je voorkomen dat micro-organismen van de ene ruimte in een andere terechtkomen? Gebruik dan een kleur per zone.

Sponzen en schuurrollen kun je van elkaar onderscheiden door hun kleur. Die geeft aan hoe intensief het product schuurt:

  • wit: maakt geen krassen op kwetsbare oppervlakken;
  • groen: gangbaar gebruik;
  • blauw: licht schurend;
  • rood: nat of droog schurend op niet-kwetsbare oppervlakken.

Hou steeds rekening met de regelgeving voor je activiteitensector wanneer je materiaal aankoopt. Bijvoorbeeld: de HACCP-voedingsnorm vereist dat je een kleurcode gebruikt voor de borstels die je in elke zone gebruikt om kruisbesmetting uit te sluiten.

De schoonmaakwagen

Een schoonmaakwagen is een erg handig hulpmiddel: er passen emmers water, schoonmaakproducten, microvezeldoeken, vuilnisbakken, een stofzuiger en meer op. Wat ergonomie betreft, kies je het best voor een makkelijk bestuurbaar model. Een zware, logge schoonmaakkar werkt rugklachten in de hand. Geef dus de voorkeur aan lichte, duurzame materialen die geschikt zijn voor jouw sector:

  • Kunststof is schokbestendig.
  • Verchroomd staal is goedkoop.
  • Staal met Rilsan-coating verkleint het risico op allergische reacties.
  • Roestvrij staal is erg makkelijk te ontsmetten.

Professioneel schoonmaakmateriaal voor een onberispelijk schoon resultaat

Door in specifiek schoonmaakmateriaal te investeren, draag je nog een steentje bij aan een schonere werkomgeving. Je poetsteam haalt er op maar liefst drie vlakken voordeel uit: tijdwinst, minder vermoeidheid en minder skelet- en spieraandoeningen. Met machines van goede kwaliteit help jij je teams om alles netjes te houden.

De stofzuiger

De stofzuiger is de meest fundamentele schoonmaakmachine. Die kun je kiezen op basis van de zuigkracht, filterkwaliteit, bestuurbaarheid en het geluidsniveau. Sommige modellen zijn meer geschikt voor jouw werkomgeving dan andere: er zijn bijvoorbeeld slede- of rugstofzuigers, en voor vasttapijt zijn tapijtreinigers een goede keuze. Stofzuigers bestaan in vier categorieën:

  • gewone stofzuigers (hotels, kantoren, …);
  • water- en stofzuigers (bouwwerven, werkplaatsen, …);
  • industriële stofzuigers (erg vuile omgevingen);
  • gespecialiseerde stofzuigers (gevaarlijk stof).

De veegmachine

Verwar de veegmachine niet met een stofzuiger: veegmachines zijn specifiek bedoeld om stof te verwijderen. Ze werken als borstels die draaiend bewegen en ze worden steeds geavanceerder. Je kunt bijvoorbeeld uit de volgende modellen kiezen:

  • De handmatige veegmachine is geschikt voor middelgrote oppervlakken.
  • De zelfrijdende veegmachine heeft een motor zodat de gebruiker niet hoeft te duwen, maar alleen moet sturen.
  • Bij de zitveegmachine zit de gebruiker op de machine en bestuurt hij deze met een stuur.
  • De veegschrobmachine veegt de vloer en schrobt deze meteen schoon.

De schrobzuigmachine

De schrobzuigmachine combineert stofzuigen en nat schoonmaken. Ze is ideaal voor grotere ruimtes, sterk vervuilde zones of omgevingen die regelmatig moeten worden gereinigd. In een magazijn is de schoon te maken ruimte bijvoorbeeld vaak zo groot dat je schoonmaakteam je erg dankbaar zal zijn als je ze een schrobzuigmachine ter beschikking stelt. Let wel op dat je steeds onderhoudsproducten gebruikt die compatibel zijn met de machine en dat je de aanbevolen doseringen respecteert. Ook de schijven die je op de machine monteert, moeten geschikt zijn voor het vloertype en hoe vuil het oppervlak is.

De monoborstel

Moet de vloer dieper worden gereinigd? Dan komt de monoborstel als geroepen. Dit apparaat reinigt, wast, schuurt, boent en polijst de vloer. De modellen onderscheiden zich door de draaisnelheid van hun schijven. Die kies je afhankelijk van het beoogde gebruik:

  • lage snelheid (reinigen, wassen, schuren);
  • hoge snelheid (boenen en polijsten);
  • twee snelheden (combinatie van alle functies).

De hogedrukreiniger

Met een hogedrukreiniger spuit je vuil van de muren, vloeren of voertuigen. Naargelang het gebruik moet je bij het aankopen rekening houden met de volgende vier factoren:

  • brandstof- of elektrische motor;
  • warm of koud water;
  • debiet, druk en kracht;
  • aanvullende accessoires.

Afvalbeheer, een must voor de hygiëne én het milieu

Sorteervuilnisbakken, afvalmanden bij de bureaus en asbakken zijn slechts enkele van de producten die onmisbaar zijn voor de hygiëne in je werkomgeving. Wil je het afvalbeheer in je bedrijf verbeteren, kies dan voor het juiste materiaal: zo zijn je medewerkers sneller geneigd om al het afval in je bedrijf goed te sorteren en te recycleren.

Hoe kies je dat materiaal? Manutan heeft een complete gids die je daarbij helpt! Download onze whitepaper ‘Afvalbeheer binnen het bedrijf’ en het onderwerp heeft geen geheimen meer voor je.

Nestkastjes maken en ander knutselplezier voor de lente

Zelf nestkastjes voor mezen maken

Als je graag omringd bent door vogels, is er elk seizoen wel iets dat je kunt doen om ze naar je tuin of je bedrijfsterrein te lokken. In de herfst en de winter strooi je volop zaden en hang je vetbollen op, en in de lente kun je nestkasten ophangen. Hier zoomen we in op de ideale nestkastjes voor kool- en pimpelmezen. Die twee soorten mezen hebben namelijk een belangrijk voordeel: ze voeden hun jongen met grote aantallen jonge rupsen, waardoor jij in mei, juni en juli hopelijk minder last hebt van de processierups en de buxusmot. Twee vliegen in één klap dus!

Koop (online) een paar houten planken van minstens anderhalve centimeter dik of sprokkel resthout van die dikte bij elkaar. De afmetingen van de ideale nestkast voor een kool- en een pimpelmees zijn grotendeels hetzelfde. Voor beide vogelsoorten kun je het beste een kastje van 12 centimeter breed, 12 centimeter diep en 26 centimeter hoog maken. Een koolmees heeft wel liever een vlieggat van 32 millimeter en een pimpelmees liever eentje van 28 millimeter.


Bron afbeelding: www.vogelbescherming.nl/in-mijn-tuin/nestkasten/zelf-een-nestkast-maken#

Maak een doosvormig nestkastje met de juiste afmetingen door de planken op maat te zagen en aan elkaar te bevestigen met een hamer en spijkers of met houtlijm. Zet een dak op het huisje dat een beetje uitsteekt, zo voorkom je dat er regendruppels naar binnen vallen. Let er zeker op dat het dak van je nestkastje waterdicht is, en timmer of lijm het niet vast op de rest van de constructie. Bevestig het dak met een scharniertje. Dan kun je namelijk het dak open doen – niet om naar een eventueel nestje te gluren natuurlijk, wel om de kast in de herfst leeg te maken en met heet water schoon te spoelen. Bevestig aan de achterkant een (betrouwbare!) ophanghaak. Zo, je nestkastje is klaar.

Hang het resultaat op een rustige plaats (minstens op twee meter hoogte, zodat katten er niet bij kunnen), idealiter in de buurt van een boom of hoge struik, met de invliegopening naar het noorden, het noordoosten of het oosten. Zorg ervoor dat het nestkastje uit de wind, regen en volle zon hangt en dat er geen takken voor de invliegopening zitten.

Een insectenhotel bouwen

Je tuin of bedrijfsterrein nóg meer tot leven brengen? Dat doe je met een insectenhotel. En net als een nestkastje kun je een insectenhotel perfect zelf maken. Gebruik voor een groot exemplaar houten pallets die je op elkaar stapelt en vult met bakstenen, dennenappels, holle bamboetakken, riet en blokken hout waarin je gaten boort van vier tot acht millimeter. Ook stro en plantjes passen perfect in je hotel!

Zo’n insectenhotel helpt trouwens ook om de processierups te bestrijden, want er komen sluipwespen op af – een natuurlijke vijand van de processierups. Sluipwespen leggen hun eitjes op die van andere insecten, zodat hun larven zich daar meteen mee kunnen voeden als ze uitkomen. Een insectenhotel is daarvoor ideaal.

Wil je nog meer knutselplezier? Regel dan meteen een paar extra pallets, dan kun je ook een loungebank in elkaar timmeren!

Wat zijn de milieuvriendelijke transportmethodes van de toekomst in de supply chain?

Nieuwe uitdagingen: de toeleveringsketen moet volgen

In deze tijden van globalisering kost het weinig moeite om een product tegen een aantrekkelijke prijs te laten leveren van de andere kant van de wereld. Maar dat heeft ook zo zijn keerzijde. Goederentransport heeft namelijk verregaande gevolgen voor het milieu. Vooral vanwege de CO2-uitstoot. De grootste boosdoeners:

  • Vervuilende voertuigen;
  • De grote hoeveelheid transportbewegingen;
  • Een minder dan optimaal beheer van het transport.

Toch hebben de klanten hoge verwachtingen. Ze willen hun producten steeds sneller, en die moeten dan nog eens goedkoper én van hogere kwaliteit zijn.

Dus hoe kunnen we klanten tevreden houden en tegelijkertijd de toeleveringsketen ‘groener’ maken? De technologie evolueert op dat vlak en de milieuvriendelijke transportmethodes van de toekomst beginnen geleidelijk door te breken.

Schonere transportmethodes voor langere afstanden

‘Buy local’ begint als trend langzaam deel uit te maken van ons dagelijkse leven. Toch zullen er altijd goederen zijn die over langere afstanden vervoerd moeten worden.

Niet alleen worden containers en vrachtschepen optimaal benut zodat die niet halfleeg de oversteek maken, het zeevervoer neemt ook maatregelen om zijn ecologische voetafdruk te verkleinen:

  • Verlaging van de hoeveelheid zwavel in de gebruikte brandstof;
  • Verlaging van de snelheid;
  • Gebruik van biobrandstoffen (gebruikte olie, algen, afval uit bosbouw);
  • Elektrificatie van de kaden zodat handelsschepen geen stookolie meer verbranden zodra ze aangemeerd zijn.

Aan land werkt miljardair Elon Musk aan een supersonische trein die snelheden van meer dan 1000 km/u kan halen: de Hyperloop. Dit project zou het goederentransport over langere afstanden helemaal op zijn kop kunnen zetten. De Hyperloop is een capsule die wordt aangedreven door een magnetisch veld en zich door een luchtledige buis beweegt. De trein wordt dus niet afgeremd door wrijving. Daardoor liggen de energiekosten heel wat lager en kun je goederen in recordtijd vervoeren.

De toekomst in de supply chain is aan zelfrijdende voertuigen

Als we het over het personenvervoer van de toekomst hebben, denken velen aan zelfrijdende voertuigen. Maar die kunnen ook nuttig zijn voor verplaatsingen binnen de toeleveringsketen. Wat deze voertuigen zo interessant maakt, zijn vooral de niet-vervuilende elektrische motor en de vlotte rijstijl. Zo hoeven ze niet voortdurend te versnellen en af te remmen, wat heel veel energie bespaart.

Zodra deze milieuvriendelijke transportwijze echt van de grond komt, zal ze een positief effect hebben op zowel het langeafstandsvervoer als op leveringen in de laatste kilometer. Treinen, pendelbussen, vrachtwagens, auto’s, geleidelijk aan doen steeds meer zelfrijdende voertuigen hun intrede.

Zelfs schepen zullen binnenkort automatisch worden aangestuurd. Er lopen momenteel twee projecten rond elektrische en zelfvarende vrachtschepen. Het ene project wordt wellicht in 2022 te water gelaten in Noorwegen, het andere in Japan.

Milieuvriendelijke transportmethodes voor de korte trajecten van de supply chain

Dat de logistiek in de laatste kilometer een enorme impact heeft op het milieu, is intussen algemeen bekend. De levering tot bij de eindklant, ook al woont die op nog geen 2 kilometer van de fabriek of de opslagplaats, creëert veel vervuiling en is schadelijk voor de planeet. De CO2-uitstoot van het drukke verkeer in de stad maakt van die laatste stap een erg zwakke schakel in de keten.

De laatste kilometer is dus een aanzienlijke ecologische uitdaging waarvoor de ‘green supply chain’ een oplossing moet vinden. Om dit probleem aan te pakken, wordt er momenteel gewerkt aan diverse transportmethodes van de toekomst. Het doel: het verkeer in de stad terugdringen en de vervuiling tegengaan.

De eerder genoemde elektrische en zelfrijdende voertuigen zijn in dat opzicht uiteraard de meest logische oplossing. Daarnaast zien we steeds vaker zelfrijdende pendelvoertuigen voorbijkomen, zoals bij de Amerikaanse supermarktketen Walmart. Maar er zijn nog andere milieuvriendelijke oplossingen.

Denk maar aan drones, een efficiënt en milieuvriendelijk alternatief voor korte afstanden en lichte pakjes. In de komende jaren zien we wellicht ook vliegende robots verschijnen die zwaardere en grotere goederen aankunnen.

Maar we hoeven niet alleen omhoog te kijken om een robot te zien. Ook zelfrijdende wagentjes zijn allang geen sciencefiction meer. Deze rijdende robots met een gps-systeem bezorgen hun pakjes volledig autonoom op hun bestemming. Vanwege hun kenmerken zijn zulke wagentjes vooral geschikt voor leveringen in de stad.

En nu we het toch over robots hebben: er zijn ook de halfautonome volgwagentjes die de bezorgers helpen tijdens hun ronde. In plaats van de wagen te nemen kunnen de bezorgers nu te voet gaan, gevolgd door hun helper. Deze robots werken op een elektrische batterij en helpen zo om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. En als kers op de taart blijft de geluidsoverlast in de steden op die manier binnen de perken.

Een slimmer beheer van het transport voor een groenere toeleveringsketen

Voor een milieuvriendelijker transport in de toekomst is meer nodig dan enkel technologische innovaties bij de voertuigen. We moeten een stap verder gaan en ook de trajecten bekijken. Wat heeft een zelfrijdend autonoom pendelvoertuig dat nul gram CO2 uitstoot nog nodig?  Een goed uitgestippeld, optimaal traject.

En daarbij kunnen softwareprogramma’s voor beheer, planning en analyse van verzendingen een belangrijke rol spelen. De voertuigen worden dan geladen op basis van de route en de geplande haltes. Ook de organisatie van de goederen wordt heel nauwkeurig gepland: wat als eerste geleverd wordt, gaat als laatste het voertuig in en omgekeerd. Zo verlopen de leveringen veel sneller.

De optimalisering van het transport vormt een aanvulling op de optimalisering van de slimme magazijnen, de eerste stap op dit traject.

Ecologie staat centraal bij de transportmiddelen van 2050

De uitdagingen van vandaag zijn niet dezelfde als die van dertig jaar geleden. De voorbije jaren hebben we kennisgemaakt met enkele innovatieve transportoplossingen die doen hopen op een groenere toekomst. Dankzij deze enorme stappen voorwaarts zal dat wat nu slechts het prille begin is van een technologische revolutie, tegen 2050 een op-en-top geperfectioneerd systeem zijn. Met tal van nieuwe mogelijkheden bovendien. Robotica en artificiële intelligentie zijn onlosmakelijk verbonden met deze evolutie.

Op weg naar een meer milieuvriendelijke consumptie-, productie- en toeleveringswijze moet de supply chain evolueren en zich aanpassen. Door elk op ons eigen niveau bij te dragen aan dit project kunnen we samen een groenere toekomst bouwen.

Download onze whitepaper ‘Inkoopbeleid en mvo’