Gehoorbescherming op de werkvloer: oorkappen (een ‘koptelefoon’) of oordopjes?

Veiligheid en hygiëne op de werkvloer

Lawaai op de werkvloer is niet alleen slecht voor de concentratie en het humeur van jou en je collega’s, maar het kan ook tot ernstige maatschappelijke en medische problemen leiden. Gehoorschade treedt vaak langzaam en onopgemerkt op en is onomkeerbaar. Als werkgever ben je daarom wettelijk verplicht om te zorgen voor de gehoorbescherming van je medewerkers. Deze verplichtingen nakomen is essentieel om de veiligheid op de werkvloer te garanderen. We zetten de belangrijkste informatie over gehoorbescherming voor je op een rijtje.

Bij hoeveel decibel is gehoorbescherming verplicht?

Geluid wordt gemeten in decibel en meestal uitgedrukt in db(A). Die A staat voor A-weging, een elektronische filter die geluiden waarneemt die het menselijk oor kan horen. Mensen zijn bijvoorbeeld zo goed als doof voor hele lage tonen.

In de Arbowet staat precies bij hoeveel decibel gehoorbescherming verplicht is. Van die verplichting mag je alleen afwijken wanneer door de specifieke aard van het werk het gebruik van individuele gehoorbeschermers grotere gezondheids- of veiligheidsrisico’s zou opleveren dan wanneer je ze niet zou gebruiken.

Vanaf 80 dB(A) is er sprake van een schadelijk geluidsniveau. Bij een dagelijkse blootstelling van 80 dB(A) moet je als werkgever gehoorbeschermingsmiddelen ter beschikking stellen. Bij 85 dB(A) en hoger zijn de medewerkers verplicht om gehoorbescherming dragen. De maximale blootstellingsgrens voor werknemers is 87 dB(A). Die grens mag niet overschreden worden.

Samengevat:

Geluidsniveau Regelgeving
80 dB(A)
(geen rekening gehouden met dempende werking van gehoorbescherming)
De werkgever moet minstens de volgende acties ondernemen:

  • persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) beschikbaar stellen
  • werknemers voorlichten en opleiden over schadelijk geluid en over het juiste gebruik van gehoorbescherming
  • een aanvullende risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) doen voor geluid
  • medewerkers gelegenheid bieden tot audiometrie (gehoortest)
85 dB(A)
(geen rekening gehouden met dempende werking van gehoorbescherming)
De werkgever moet dan ook:

  • een plan van aanpak opstellen en uitvoeren om de blootstelling aan geluid tot een minimum te beperken
  • gevarenzones markeren en afbakenen
  • PBM’s verplichten
  • toezicht houden op de naleving van de instructies en het dragen van gehoorbescherming
87 dB(A)
(rekening gehouden met dempende werking van gehoorbescherming)
Deze waarde mag niet overschreden worden. Gebeurt dat toch, dan moet de werkgever:

  • onmiddellijk maatregelen nemen om de blootstelling onder de grenswaarde te brengen
  • de oorzaak van de overschrijding vaststellen
  • de beschermings- en preventiemaatregelen aanpassen om te voorkomen dat de waarde in de toekomst weer wordt overschreden

Tips bij het kiezen van gehoorbescherming

Bij het kiezen van professionele gehoorbeschermingsmiddelen is de demping een belangrijke factor. Het is immers de bedoeling om het geluid terug te dringen tot maximaal 80 dB(A). Medewerkers moeten wel in staat blijven om met elkaar te communiceren en om (waarschuwings)signalen op de werkvloer op te vangen.

Gehoorbescherming heeft alleen effect als die voortdurend gedragen wordt. Daarom is comfort heel belangrijk. Denk aan het gewicht, de manier van dragen (in of op het oor) en de omstandigheden op de werkvloer. Warmte en vochtigheid beïnvloeden natuurlijk het draagcomfort van de gehoorbescherming. Als het niet voortdurend nodig is om het gehoor te beschermen, bijvoorbeeld omdat werknemers een lawaaierige zone regelmatig in- en uitlopen, zijn oorkappen, ook bekend als ‘koptelefoons’, een goede keuze. Die kun je namelijk gemakkelijk op- en afdoen.

Van oorkappen tot oordopjes: de soorten gehoorbeschermers

Er zijn drie soorten gehoorbeschermers: oorkappen, wegwerpoordopjes en herbruikbare oordopjes. Elke groep heeft zijn eigen kenmerken en voor- en nadelen.

   Tip Voordeel Nadeel
Oorkappen (‘koptelefoons’)

 

Om doeltreffend te zijn, moeten de oorkappen de oren volledig bedekken en goed tegen het hoofd drukken. Oorkappen zijn duurzaam, eenvoudig in gebruik en hebben een hoog draagcomfortabel. Dat maakt ze bijvoorbeeld ideaal voor medewerkers die oordoppen niet goed verdragen. Bovendien kun je er een radio en communicatiemiddelen in inbouwen. Oorkappen zonder communicatiemogelijkheden noemen we passieve oorkappen, de varianten mét zijn actieve oorkappen. Oorkappen vervormen of verzwakken het omgevingsgeluid, al bestaan er ook oorkappen met sensoren. Die varianten laten geluid door, maar sluiten af bij een plotse toename van het geluidsniveau. Oorkappen laten zich soms moeilijk combineren met andere PBM’s, zoals een veiligheidsbril. Wel bestaan er speciale modellen die je kunt dragen in combinatie met een helm. Tot slot kunnen oorkappen bij hoge temperaturen onaangenaam warm zijn.

 

Wegwerpoordopjes

 

 

Wegwerpoordopjes zetten uit en passen zich na het inbrengen aan de gehoorgang aan. Ze bestaan in cilindrische vorm en kegelvorm. Wegwerpoordopjes hebben een behoorlijk draagcomfort en geen onderhoud nodig. Er zijn oordoppen met een snoer voor om je nek, zodat je ze niet verliest. Je moet ze goed inbrengen om lawaai efficiënt tegen te houden en regelmatig controleren of ze nog goed zitten.

 

Herbruikbare, voorgevormde oordopjes

 

Werknemers die om hygiënische redenen niet met hun vingers in het oor willen komen, kunnen kiezen voor herbruikbare oordopjes met een inbrengstaafje. Je hoeft ze niet weg te gooien na gebruik, maar je moet ze wel regelmatig en goed reinigen. Omdat ze zo klein zijn, nemen ze weinig plaats in in je opbergtas voor persoonlijke beschermingsmiddelen. Het is cruciaal dat dit type oordopjes goed past, anders kunnen ze irritatie veroorzaken.

Weet jij hoe je het verschil in aantal decibel klinkt? We geven een paar voorbeelden:

  • Een gesprek (60 dB(A)): rustig
  • Een drukke klas (80 dB(A)): storend
  • Een popconcert (90 dB(A)): hinderlijk, kans op beschadiging
  • Een houseparty of muziekspeler op hoogste volume (110 dB(A)): gevaarlijk, ondraaglijk
  • Een rockconcert (120 dB(A)): pijnlijk en schadelijk
  • Een straaljager (170 dB(A)): pijnlijk en schadelijk

Wil je meer weten over gehoorbescherming en persoonlijke beschermingsmiddelen voor je medewerkers? Neem dan vrijblijvend contact op met onze helpdesk of lees onze andere blogs over veiligheid op de werkvloer!

Manutan helpt je graag

Meer weten? Op onze blog verzamelen we handige info, advies en praktische tips. Zo kun je je werkplek duurzaam en ergonomisch inrichten, en optimaal laten functioneren.

Vind je niet wat je zoekt? De helpdesk van Manutan staat altijd voor je klaar met extra info en advies op maat. Vul hieronder je gegevens in en bezorg ons je vraag. We helpen je zo snel mogelijk verder.

Naam*
Contact

Volg Manutan op